• Slide 4

Goede voeding

De basis van de Schijf van Vijf bestaat uit producten die volgens de laatste wetenschappelijke inzichten goed zijn voor je lichaam. Omdat ze bijvoorbeeld de kans op hart- en vaatziekten en kanker verkleinen. Als je eet volgens de Schijf van Vijf krijg je daarnaast voldoende mineralen, vitamines, eiwitten, koolhydraten, vetten en vezels binnen. Kies je verder niet te vaak voor producten die buiten de Schijf van Vijf staan, dan blijf je makkelijker op gewicht en vergroot je de kans op een gezonde oude dag. Bovendien helpt de Schijf van Vijf je om in grote lijnen milieuvriendelijker te eten.

Bron: www.voedingscentrum.nl

Voor meer uitleg bekijk eens het volgende filmpje: https://youtu.be/yex64_w5jSY

Gezondheidseffecten


Sterfte

Hart- en vaatziekten zijn verantwoordelijk voor ongeveer 30% van de totale sterfte in Nederland. Het gaat om ongeveer 40.000 gevallen per jaar, ongeveer gelijk verdeeld over mannen en vrouwen. Meer dan 85% van de sterfte aan hart- en vaatziekten betreft personen van 65 jaar en ouder. 

Ook wereldwijd zijn hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak. Toch daalt sinds de jaren 70 het aantal mensen dat sterft aan hart- en vaataandoeningen gestaag. Dat komt zeer waarschijnlijk door een forse daling van het aantal rokers, het verwijderen van transvetten uit voedingsmiddelen in de jaren 90 en meer aandacht voor een gezondere levensstijl. Ook komt het door de ontwikkeling van medicijnen voor hart- en vaatziekten, zoals de cholesterol- en bloeddrukverlagers en betere behandelmethoden, zoals dotteren na een hartinfarct.  

Risicofactoren

Uit grootschalig en langlopend onderzoek komen de volgende risicofactoren voor hart- en vaatziekten:

  • Een hoog en ongunstig samengesteld cholesterol- en/of vetgehalte van het bloed. Dit is de belangrijkste voedingsgerelateerde risicofactor. Hierbij is vooral de verhouding tussen LDL- en HDL-cholesterol en de hoogte van het triglyceridegehalte (bepaalde vetachtige stof) in het bloed van belang. Dit is met name een risicofactor voor de coronaire hartziekten.
  • Diabetes (suikerziekte).
  • Een verhoogde bloeddruk. Bij hersenbloedingen is er een duidelijk verband met hoge bloeddruk. 
  • Verhoogde stollingsneiging van het bloed.
  • Overgewicht. Hierbij geeft vooral veel buikvet een hoger risico.
  • Mogelijk een verhoogd homocysteïnegehalte van het bloed. Een verhoogde homocysteïne-waarde geeft een vitamine B12 tekort aan. 
  • Weinig bewegen, roken en stress.
  • Voeding (zie kopjehieronder 'Invloed van producten en voedingsstoffen')


Ook erfelijke factoren spelen een rol bij het ontstaan van hart- en vaatziekten. Genetische aanleg kan het risico met ongeveer 60% verhogen. In Nederland heeft bijvoorbeeld 1 op de 300 personen aanleg voor een sterk verhoogd LDL-cholesterolgehalte in het bloed, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot. 1 op de 5 hartpatiënten heeft een erfelijke vorm van een te hoog vetgehalte van het bloed. Ook andere genetische afwijkingen kunnen een rol spelen, maar deze zijn nog niet precies duidelijk en worden nog onderzocht. 

Vaak is er bij hart- en vaataandoeningen sprake van een combinatie van een aantal factoren.

Invloed van producten en voedingsstoffen

Door gezond te eten kunnen mensen het risico op hart- en vaatziekten verlagen. De Gezondheidsraad heeft de meeste effecten van producten en voedingstoffen op het risico geëvalueerd. Van onderstaande producten en stoffen is met grote bewijskracht aangetoond dat er een verband is met hart- en vaatziekten. Lees meer over bewijskracht op de pagina Voedingswetenschap: soorten onderzoek uitgelegd.

Product of voedingsstof
(klik voor meer informatie op het product of stof)

Verhoogt het risico op

Grote hoeveelheid alcohol

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Transvetzuren

Coronaire hartziekten

Rood vlees

Beroerte

Bewerkt vlees of vleeswaren

Beroerte

 

Verlaagt het risico op

Kleine hoeveelheid alcohol

Beroerte

 

Hartfalen

Volkoren graan en graanproducten

Coronaire hartziekten

Groente

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Fruit

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Kalium

Beroerte

Koffie (gefilterde koffie)

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Zwarte en groene thee

Beroerte

Noten en zaden

Coronaire hartziekten

Vis

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Vervanging van verzadigde vetzuren door meervoudig onverzadigde vetzuren

Coronaire hartziekten

Visvetzuren EPA+DHA

Coronaire hartziekten

Vezel (totaal)

Coronaire hartziekten

 

Beroerte

Voedingsadvies

Als je eet volgens de schijf van 5 zorg je goed voor je hart en bloedvaten. In de Schijf van Vijf staan namelijk producten die goed zijn voor hart en bloedvaten, zoals volkorenproducten, groente, fruit, noten en vis. Als je eet volgens de Schijf van Vijf krijg je ook genoeg vezels en kalium binnen en vervang je verzadigde vetten door onverzadigde vetten. Verder krijg je niet te veel producten en stoffen binnen die juist minder goed zijn voor hart en bloedvaten, zoals rood vlees en zout. Vleeswaren en alcohol staan niet in de Schijf van Vijf. Daarnaast zorgt een gezond gewicht behouden of krijgen, niet roken en minimaal een half uur beweging per dag voor een verminderd risico op hart en vaatziekten.

Deze adviezen zijn voor:

  • Mensen die het risico op hart- en vaatziekten willen verkleinen.
  • Hartpatiënten en mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, zoals mensen met een  hoge bloeddruk, een te hoog cholesterolgehalte of diabetes. Met de arts kan in deze gevallen worden bekeken of cholesterol- of bloeddrukverlagende geneesmiddelen en aanvullende voedingsadviezen verstandig zijn.


Bron: www.voedingscentrum.nl